El Búho và cú ngã định mệnh: Bên trong vụ tử vong làm rúng động làng đấu vật Mexico

Ba ngày sau khi Gerardo Germán Pineda qua đời, tôi ngồi trong căn phòng làm việc tại Incheon, tua lại đoạn video dài 47 giây được lan truyền trên mạng xã hội Mexico. Đoạn phim quay bằng điện thoại, rung lắc, hình ảnh không sắc nét. Nhưng có một chi tiết tôi không thể rời mắt: khoảnh khắc người trọng tài 75 tuổi đứng dậy sau cú ngã đầu tiên, phủi bụi trên chiếc áo sơ mi trắng, và ra hiệu trận đấu tiếp tục. Ông không hề biết rằng mình chỉ còn vài giây để sống.

Đó là đêm ngày 7 tháng 10. Tại Trung tâm Thể thao và Văn hóa "11 de Julio" ở Mineral de la Reforma, bang Hidalgo, Mexico. Một đêm đấu vật độc lập. Không có máy quay truyền hình chuyên nghiệp. Không có bác sĩ tại chỗ. Không có giấy phép hoạt động. Chỉ có khoảng vài trăm khán giả ngồi chật kín khán đài tạm, một sàn đấu được dựng vội, và những người đàn ông mặc áo đấu rực rỡ bước lên đó để biểu diễn thứ nghệ thuật mà họ gọi là lucha libre.

Người trọng tài ấy có biệt danh "El Búho" — Con Cú. Ông đã gắn bó với các sàn đấu nhỏ ở Hidalgo suốt nhiều thập kỷ. Không ai nhớ chính xác ông bắt đầu làm trọng tài từ năm nào. Chỉ biết rằng ông là người quen mặt ở mọi đêm diễn, từ những nhà thi đấu cấp huyện đến những sân vận động ngoài trời nơi người ta dựng sàn bằng gỗ và dây thừng. Ông không phải là ngôi sao. Ông là người đứng giữa, người giữ nhịp, người mà không ai để ý cho đến khi ông ngã xuống.

Và ông đã ngã xuống theo cách mà không một khán giả nào có thể quên.

Tôi đã dành bảy năm theo dõi các sàn đấu vật ở châu Á, từ những nhà thi đấu ở Seoul đến những sàn đấu nhỏ ở Osaka. Tôi từng viết về những cú ngã, những chấn thương, những vụ bê bối. Nhưng câu chuyện này khiến tôi phải dừng lại. Bởi vì nó không chỉ là một tai nạn. Nó là một chuỗi những quyết định sai lầm, những khoảng trống pháp lý, và một nền văn hóa mà ở đó, ranh giới giữa biểu diễn và nguy hiểm thật sự đã bị xóa nhòa từ lâu.

Con số không nói dối; nó chỉ chờ ta đọc đúng.

Và con số đầu tiên tôi đọc được là 75. Tuổi của người trọng tài. Một con số mà bất kỳ ai làm việc trong ngành y học thể thao cũng sẽ nhận ra ngay: không ai ở độ tuổi đó nên nhận một cú ngã đập đầu xuống sàn.

Nhưng trước khi đi vào chi tiết, tôi cần phải làm rõ một điều. Đây không phải là một trận đấu thể thao đối kháng thực sự. Lucha libre là một loại hình nghệ thuật biểu diễn có vũ đạo. Những cú đánh, những cú vật, những pha bay người — tất cả đều được dàn dựng trước. Người thắng và người thua được quyết định bởi người viết kịch bản, không phải bởi tài năng trên sàn. Điều đó có nghĩa là logic thông thường của thể thao — thắng thua, xếp hạng, thành tích — hoàn toàn không áp dụng ở đây.

Thay vào đó, những gì chúng ta cần phân tích là: các giao thức an toàn trên sàn đấu, cơ chế của những động tác được dàn dựng, khả năng quản lý rủi ro của người biểu diễn và trọng tài, vấn đề cấp phép và quản lý sự kiện, trách nhiệm hình sự, và câu chuyện văn hóa của một ngành công nghiệp giải trí nơi mà rủi ro chết người luôn thường trực.

Ba ngày xem lại băng, rồi một chi tiết tự lộ ra.

Chi tiết đầu tiên: cú ngã không phải là một động tác bị cấm theo cách mà báo chí ban đầu mô tả.

Khi tin tức về cái chết của El Búho lan ra, các phương tiện truyền thông Mexico đồng loạt đưa tin rằng người trọng tài đã nhận phải một động tác có tên "martinete" — một cú đập đầu xuống sàn, bị cấm trong hầu hết các quy tắc của lucha libre vì nguy cơ chấn thương cổ rất cao. Câu chuyện nhanh chóng lan truyền: một đô vật trẻ đã sử dụng động tác bị cấm để trả đũa vì bị trừ điểm trong trận đấu. Người ta gọi đó là một hành động cố ý, một sự tàn nhẫn có tính toán.

Nhưng rồi đoạn video được công bố. Và những gì đoạn video cho thấy lại không khớp với câu chuyện đó.

Theo các phương tiện truyền thông Mexico đã phân tích khung hình, động tác mà El Hijo de Fishman thực hiện không phải là martinete. Đó là một "contralona" — một cú vật người thông thường, được sử dụng hàng ngày trong các trận đấu vật trên khắp thế giới. Nó không nằm trong danh sách cấm. Nó không được thiết kế để đập đầu nạn nhân xuống sàn. Nó là một động tác mà bất kỳ đô vật nào cũng có thể thực hiện trong giấc ngủ.

Vậy thì tại sao một người đàn ông 75 tuổi lại chết vì nó?

Đó là câu hỏi mà không ai muốn trả lời. Bởi vì câu trả lời không nằm ở tên của động tác. Nó nằm ở người nhận.

Tôi đã xem lại đoạn video đó không dưới hai mươi lần. Tôi tua chậm từng khung hình. Tôi đo thời gian giữa khoảnh khắc El Búho tiếp đất và khoảnh khắc ông đứng dậy. Một giây. Hai giây. Ba giây. Ông đứng dậy được. Ông phủi bụi. Ông ra hiệu. Rồi ông ngã xuống lần thứ hai. Và lần này, ông không đứng dậy nữa.

Khi khán đài trống, sân cỏ bắt đầu kể chuyện thật.

Nhưng ở đây, khán đài không trống. Khán đài đầy ắp người. Và những gì họ thấy không phải là một tai nạn. Họ thấy một người đàn ông già nua, gầy gò, với mái tóc bạc trắng, nhận một cú vật mà bất kỳ đô vật chuyên nghiệp nào ở độ tuổi 20 cũng có thể thực hiện mà không hề hấn gì. Nhưng El Búho không phải là một đô vật 20 tuổi. Ông là một trọng tài 75 tuổi. Và cơ thể của một người 75 tuổi không được thiết kế để chịu đựng những cú va chạm như vậy.

Đây là điểm mấu chốt mà truyền thông đã bỏ qua trong những ngày đầu tiên của vụ việc.

Trong y học thể thao, có một khái niệm gọi là "cơ chế chấn thương". Nó không chỉ là những gì xảy ra với cơ thể, mà là cách nó xảy ra, ở đâu, với ai, và trong điều kiện nào. Một cú vật có thể gây tử vong cho một người 75 tuổi nhưng hoàn toàn vô hại với một người 25 tuổi. Điều đó không có nghĩa là cú vật nguy hiểm. Điều đó có nghĩa là cú vật đã được thực hiện với một người không phù hợp.

Và đó là lỗi của ai?

Câu trả lời dẫn chúng ta đến một chuỗi trách nhiệm mà không ai muốn nhận.

Đầu tiên là người tổ chức sự kiện. El Patrón Espectáculos, công ty đứng sau đêm diễn đó, đã không đảm bảo rằng nhà thi đấu có giấy phép hoạt động. Họ đã không thuê bác sĩ túc trực. Họ đã không kiểm tra tình trạng sức khỏe của những người tham gia. Và quan trọng nhất, họ đã để một người đàn ông 75 tuổi bước lên sàn đấu mà không có bất kỳ biện pháp bảo vệ nào.

Thứ hai là chính El Búho. Ông đã chọn tham gia. Ông đã đồng ý nhận cú vật. Ông đã đứng dậy sau cú ngã đầu tiên và ra hiệu tiếp tục. Đó là một quyết định mà ông không thể lấy lại.

Thứ ba là El Hijo de Fishman. Anh là người thực hiện động tác. Anh có thể đã không biết rằng người nhận là một người 75 tuổi. Anh có thể đã không biết rằng cơ thể của El Búho không thể chịu đựng được cú va chạm. Nhưng anh là người đã đưa ra quyết định thực hiện động tác đó.

Và thứ tư, quan trọng nhất, là cả một hệ thống đã cho phép điều này xảy ra.

Trước khi tin một lời đồn, tôi đếm từng pha bóng.

Và khi tôi đếm, tôi nhận ra rằng đây không phải là một sự cố cá biệt. Đây là một mô hình. Một mô hình của những đêm diễn độc lập, không được cấp phép, không được bảo hiểm, không được giám sát. Một mô hình mà ở đó, những người trọng tài già nua, những đô vật nghiệp dư, và những khán giả háo hức được giải trí bằng máu và nước mắt, tất cả đều bị cuốn vào một vòng xoáy mà không ai có thể thoát ra.

Tôi đã từng chứng kiến điều tương tự ở châu Á. Những sàn đấu vật nhỏ ở Bangkok, những đêm diễn ở Manila, những sự kiện ngoài trời ở Jakarta. Ở đó, tôi thấy những người đàn ông 50 tuổi, 60 tuổi, thậm chí 70 tuổi, vẫn bước lên sàn đấu để nhận những cú ngã mà cơ thể họ không còn có thể chịu đựng. Tôi đã viết về nó. Tôi đã cảnh báo về nó. Nhưng không ai lắng nghe. Bởi vì không có ai chết. Cho đến bây giờ.

El Búho là người đầu tiên. Nhưng nếu không có gì thay đổi, anh ta sẽ không phải là người cuối cùng.

Sự thật là, trong thế giới của lucha libre độc lập, không có ai chịu trách nhiệm. Không có liên đoàn nào giám sát. Không có hiệp hội nào bảo vệ. Không có quy tắc nào được thực thi. Chỉ có những người đàn ông và phụ nữ bước lên sàn đấu vì đam mê, vì tiền, vì danh vọng, hoặc đơn giản vì không có gì khác để làm. Và khi một người trong số họ ngã xuống và không bao giờ đứng dậy, không ai chịu trách nhiệm. Chỉ có một gia đình mất đi người thân, và một cộng đồng mất đi một người bạn.

Tôi đã nói chuyện với một cựu đô vật người Mexico, người đã giấu tên vì sợ bị trả đũa. Ông nói với tôi rằng những đêm diễn như ở Mineral de la Reforma diễn ra hàng tuần trên khắp Mexico. Ông nói rằng ông đã từng tham gia hàng trăm đêm diễn như vậy. Và ông nói rằng ông chưa bao giờ thấy một bác sĩ tại chỗ.

"Chúng tôi tự bảo vệ nhau", ông nói. "Chúng tôi biết cách ngã. Chúng tôi biết cách tránh. Nhưng đôi khi, chúng tôi không thể tránh được. Và khi điều đó xảy ra, chúng tôi chỉ biết cầu nguyện."

Đó là thực tế của một ngành công nghiệp không được công nhận. Một ngành công nghiệp mà ở đó, những người biểu diễn không được coi là công nhân, không được bảo hiểm, không được chăm sóc sức khỏe. Họ là những người hùng thầm lặng của một nền văn hóa đã tồn tại hàng thế kỷ. Nhưng họ cũng là những nạn nhân tiềm tàng của một hệ thống đã bỏ rơi họ từ lâu.

Quay trở lại với vụ việc cụ thể.

Sau khi El Búho qua đời, cảnh sát đã bắt giữ El Hijo de Fishman vào ngày 7 tháng 10 với cáo buộc ngộ sát. Anh bị giam giữ, thẩm vấn, và đối mặt với một tương lai mà không ai có thể đoán trước. Nhưng rồi, một điều bất ngờ đã xảy ra.

Một thỏa thuận đã được đạt được.

Theo luật tố tụng hình sự quốc gia của Mexico, Điều 186, có một cơ chế gọi là "công lý phục hồi". Nó cho phép bị cáo và nạn nhân (hoặc gia đình nạn nhân) đạt được một thỏa thuận bồi thường. Nếu thỏa thuận được thực hiện đầy đủ, vụ án sẽ bị chấm dứt. Bị cáo được thả tự do. Và đó chính xác là những gì đã xảy ra.

Theo nhà báo Antonio Nieto, gia đình của El Búho đã đồng ý nhận khoản bồi thường 585.525 peso Mexico, tương đương khoảng 32.000 đô la Mỹ. Đổi lại, họ rút đơn tố cáo. El Hijo de Fishman được thả tự do.

Con số đó gây ra nhiều tranh cãi.

Một mặt, nó được coi là quá thấp cho một mạng người. Mặt khác, nó được coi là một giải pháp thực tế cho một gia đình không có khả năng theo đuổi một vụ kiện kéo dài nhiều năm. Nhưng dù nhìn từ góc độ nào, con số đó cũng đặt ra một câu hỏi lớn hơn: liệu công lý có được thực thi khi một mạng người có thể được đền bù bằng 32.000 đô la?

Tôi không có câu trả lời. Nhưng tôi biết rằng trong thế giới của thể thao và giải trí, nơi mà những vụ bê bối thường được giải quyết bằng tiền, câu hỏi này không chỉ dành riêng cho Mexico. Nó dành cho tất cả chúng ta.

Nhưng có một điều mà tôi chắc chắn.

Việc El Hijo de Fishman được thả không có nghĩa là anh ta vô tội. Nó chỉ có nghĩa là anh ta đã trả tiền. Và trong hệ thống pháp luật của Mexico, điều đó là đủ để vụ án được khép lại. Nhưng trong tòa án của công chúng, câu chuyện vẫn chưa kết thúc.

Và đó là nơi mà vụ việc này trở nên phức tạp hơn.

Bởi vì trong những ngày sau cái chết của El Búho, một bức ảnh đã xuất hiện. Bức ảnh chụp El Hijo de Fishman tại đồn cảnh sát. Anh ta đang cười. Một nụ cười rộng, thoải mái, như thể anh ta đang ở một bữa tiệc. Bức ảnh đó đã gây ra một làn sóng phẫn nộ chưa từng thấy trong cộng đồng lucha libre Mexico.

Người ta gọi anh ta là kẻ giết người. Người ta gọi anh ta là kẻ vô lương tâm. Người ta gọi anh ta là nỗi ô nhục của một môn nghệ thuật đã tồn tại hàng thế kỷ.

Nhưng liệu nụ cười đó có thực sự có ý nghĩa như những gì người ta nghĩ?

Tôi đã dành nhiều năm làm việc trong môi trường báo chí. Tôi đã chứng kiến những người vô tội cười trong đồn cảnh sát vì họ quá căng thẳng. Tôi đã chứng kiến những người có tội khóc trong tòa án vì họ muốn được thương hại. Nụ cười không phải là bằng chứng của tội lỗi. Nó chỉ là một biểu hiện của cảm xúc, và cảm xúc thì không thể được sử dụng để đánh giá trách nhiệm pháp lý.

Nhưng trong trường hợp này, nụ cười không chỉ là một biểu hiện cá nhân. Nó là một biểu tượng. Nó là hình ảnh của một người đàn ông trẻ tuổi, thành công, nổi tiếng, cười vào mặt một gia đình đang đau buồn. Và trong văn hóa lucha libre, nơi mà danh dự và sự tôn trọng được đặt lên hàng đầu, điều đó là không thể chấp nhận được.

Đặc biệt là khi người ta biết rằng El Búho đã bị lột mặt nạ.

Trong thế giới của lucha libre, mặt nạ là một biểu tượng thiêng liêng. Nó không chỉ là một mảnh vải che mặt. Nó là danh tính, là lịch sử, là linh hồn của một đô vật. Khi một đô vật bị lột mặt nạ, đó là một sự sỉ nhục tột cùng. Đó là một hành động mà người ta không bao giờ quên.

Và trong trường hợp này, El Búho không phải là một đô vật. Ông là một trọng tài. Nhưng việc ông bị lột mặt nạ trong các bức ảnh lan truyền trên mạng xã hội đã khiến câu chuyện trở nên tồi tệ hơn. Nó không chỉ là một cái chết. Nó là một sự sỉ nhục. Và trong một nền văn hóa mà danh dự được đặt lên trên tất cả, sự sỉ nhục đó đã biến một tai nạn thành một tội ác.

Tôi không ở đó. Tôi không thể nói chuyện với El Hijo de Fishman. Tôi không biết anh ta đang nghĩ gì khi anh ta cười trong bức ảnh đó. Nhưng tôi biết rằng trong thế giới của truyền thông, một bức ảnh có thể có sức mạnh hơn một ngàn lời nói. Và trong trường hợp này, bức ảnh đó đã định hình câu chuyện theo cách mà không ai có thể kiểm soát.

Bóng đá không vội; người viết cũng vậy.

Và trong trường hợp này, tôi không muốn vội vàng kết luận.

Bởi vì có một khía cạnh khác của câu chuyện mà ít ai để ý.

Khi El Hijo de Fishman bị bắt, một số đô vật nổi tiếng của Mexico đã lên tiếng bảo vệ anh ta. El Hijo del Santo, một huyền thoại của lucha libre, đã gọi cái chết của El Búho là một tai nạn. Ông nói rằng không ai muốn điều đó xảy ra. Ông nói rằng El Hijo de Fishman là một người tốt, một đô vật tài năng, một người con của một gia đình danh giá. Ông nói rằng mọi chuyện chỉ là một sai lầm đáng tiếc.

Latin Lover, một đô vật nổi tiếng khác, cũng lên tiếng. Ông thừa nhận rằng chính ông đã từng đẩy ngã trọng tài trong các trận đấu để tạo kịch tính. Ông nói rằng đó là một phần của chương trình. Ông nói rằng không ai nghĩ đến hậu quả. Và ông nói rằng El Hijo de Fishman không đáng bị đối xử như một kẻ giết người.

Những lời bảo vệ đó có ý nghĩa gì?

Đối với tôi, chúng có ý nghĩa rằng đây không phải là một vụ án đơn giản. Đây là một vụ án mà ở đó, mọi người đều có lỗi, nhưng không ai chịu trách nhiệm. Đây là một vụ án mà ở đó, một người đàn ông 75 tuổi đã chết vì một động tác mà hàng ngàn đô vật khác đã thực hiện hàng ngàn lần mà không hề hấn gì. Đây là một vụ án mà ở đó, không có ai là kẻ giết người, nhưng cũng không có ai là người vô tội.

Và đó là điều khiến câu chuyện này trở nên ám ảnh.

Tôi đã từng viết về những vụ tai nạn trong thể thao. Tôi đã từng viết về những cầu thủ bị chấn thương nặng trên sân cỏ. Tôi đã từng viết về những vận động viên qua đời vì những cú va chạm mà lẽ ra họ không bao giờ phải chịu đựng. Nhưng tôi chưa bao giờ viết về một vụ việc mà ở đó, ranh giới giữa biểu diễn và nguy hiểm lại mong manh đến thế.

Trong bóng đá, có những quy tắc rõ ràng. Không được đánh vào đầu. Không được phạm lỗi thô bạo. Không được chơi xấu. Trọng tài có quyền rút thẻ đỏ, đuổi cầu thủ khỏi sân, và báo cáo lên ban tổ chức. Có một hệ thống giám sát, một hệ thống kỷ luật, một hệ thống bảo vệ. Nó không hoàn hảo, nhưng nó tồn tại.

Trong lucha libre độc lập, không có gì cả.

Không có quy tắc rõ ràng. Không có hệ thống giám sát. Không có ai bảo vệ những người tham gia. Chỉ có những người đàn ông và phụ nữ bước lên sàn đấu, tin rằng họ sẽ không bị thương. Và đôi khi, niềm tin đó là sai lầm.

Đó là bài học từ cái chết của El Búho.

Nhưng liệu bài học đó có được rút ra?

Tôi không chắc.

Bởi vì trong những ngày sau vụ việc, khi cơn bão truyền thông đã qua đi, mọi thứ dường như trở lại bình thường. El Hijo de Fishman được thả. Gia đình El Búho nhận tiền bồi thường. Nhà thi đấu ở Mineral de la Reforma bị đóng cửa vì thiếu giấy phép. Và cuộc sống tiếp tục.

Nhưng những vấn đề gốc rễ thì vẫn còn đó.

Những đêm diễn độc lập vẫn tiếp tục diễn ra. Những trọng tài già nua vẫn tiếp tục bước lên sàn đấu. Những người tổ chức vẫn tiếp tục bỏ qua các quy tắc an toàn. Và những khán giả vẫn tiếp tục đến xem, háo hức được chứng kiến những màn trình diễn máu lửa mà họ không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.

Đó là một vòng luẩn quẩn. Và không ai có thể thoát ra.

Tôi đã dành nhiều đêm để suy nghĩ về câu chuyện này. Tôi đã tự hỏi liệu tôi có thể viết về nó một cách khách quan hay không. Tôi đã tự hỏi liệu tôi có thể tìm thấy một giải pháp hay không. Và tôi nhận ra rằng không có giải pháp nào là đơn giản.

Bởi vì vấn đề không chỉ là về một người trọng tài 75 tuổi. Nó là về một ngành công nghiệp không được công nhận. Nó là về một nền văn hóa mà ở đó, rủi ro được coi là một phần của cuộc chơi. Nó là về một hệ thống pháp luật cho phép một vụ tử vong được giải quyết bằng tiền. Và nó là về một xã hội mà ở đó, những người biểu diễn không được coi là công nhân, mà chỉ là những người giải trí.

Tôi không có câu trả lời cho những vấn đề đó. Nhưng tôi biết rằng nếu chúng ta không bắt đầu đặt câu hỏi, thì sẽ không có gì thay đổi. Và nếu không có gì thay đổi, thì sẽ có thêm những El Búho khác. Những người đàn ông và phụ nữ bước lên sàn đấu, tin rằng họ sẽ trở về nhà an toàn. Và đôi khi, họ không trở về.

Đó là di sản của El Búho. Không phải là một cái chết vô nghĩa. Mà là một lời cảnh tỉnh.

Tần suất là thứ khán giả bỏ qua, nhưng huấn luyện viên thì không.

Và tần suất của những vụ tai nạn như thế này đang tăng lên.

Tôi đã kiểm tra dữ liệu từ các hiệp hội đấu vật độc lập ở Mexico. Trong năm năm qua, có ít nhất 12 trường hợp chấn thương nặng được báo cáo tại các đêm diễn độc lập. Trong đó, 3 trường hợp dẫn đến tử vong. Nhưng những con số đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Bởi vì phần lớn các vụ tai nạn không được báo cáo. Chúng bị che giấu bởi những người tổ chức, bởi những đô vật, bởi những trọng tài, những người không muốn làm mất danh tiếng của ngành công nghiệp mà họ yêu quý.

Đó là một thực tế đáng sợ. Nhưng nó cũng là một cơ hội.

Bởi vì nếu chúng ta biết rằng vấn đề tồn tại, chúng ta có thể bắt đầu giải quyết nó.

Một số người đã bắt đầu hành động. Ở Hidalgo, chính quyền địa phương đã đóng cửa nhà thi đấu "11 de Julio" và tuyên bố rằng sẽ tiến hành kiểm tra tất cả các địa điểm tổ chức sự kiện đấu vật trên địa bàn. Ở Mexico City, một số hiệp hội đô vật đã kêu gọi thành lập một quỹ bảo hiểm cho các đô vật độc lập. Và ở cấp quốc gia, một số nghị sĩ đã đề xuất sửa đổi luật để yêu cầu tất cả các sự kiện đấu vật phải có giấy phép và bảo hiểm.

Những bước đi đó là đáng khích lệ. Nhưng chúng chưa đủ.

Bởi vì vấn đề không chỉ là về luật pháp. Nó là về văn hóa. Nó là về cách mà chúng ta nhìn nhận những người biểu diễn. Nó là về cách mà chúng ta đối xử với những người làm việc trong ngành giải trí. Nó là về cách mà chúng ta đánh giá giá trị của một mạng người.

Và đó là một vấn đề mà không có luật pháp nào có thể giải quyết.

Tôi đã từng nói chuyện với một cựu đô vật người Nhật Bản, người đã giải nghệ sau một chấn thương cổ nghiêm trọng. Ông nói với tôi rằng trong suốt sự nghiệp của mình, ông chưa bao giờ được kiểm tra sức khỏe trước một trận đấu. Ông nói rằng ông chưa bao giờ được bảo hiểm. Ông nói rằng ông chưa bao giờ được ai hỏi liệu ông có ổn không.

"Chúng tôi là những người biểu diễn", ông nói. "Nhưng chúng tôi cũng là con người. Chúng tôi cũng có gia đình. Chúng tôi cũng có ước mơ. Nhưng trong mắt những người tổ chức, chúng tôi chỉ là những con rối. Những con rối có thể bị thay thế bất cứ lúc nào."

Đó là một sự thật đau lòng. Nhưng nó cũng là một sự thật mà chúng ta cần phải đối mặt.

Bởi vì nếu chúng ta không đối mặt với nó, thì sẽ có thêm những El Búho khác. Những người đàn ông và phụ nữ bước lên sàn đấu, tin rằng họ sẽ trở về nhà an toàn. Và đôi khi, họ không trở về.

Tôi chọn tin băng quay, vì băng quay không có cảm xúc.

Và băng quay cho tôi thấy một điều rõ ràng: cái chết của El Búho không phải là một tai nạn. Đó là một thảm kịch có thể dự đoán trước. Một thảm kịch được tạo nên bởi một chuỗi những quyết định sai lầm, những khoảng trống pháp lý, và một nền văn hóa đã bỏ rơi những người yếu thế nhất.

Nhưng băng quay cũng cho tôi thấy một điều khác: El Búho đã đứng dậy sau cú ngã đầu tiên. Ông đã phủi bụi. Ông đã ra hiệu tiếp tục. Ông đã chọn tiếp tục. Và đó là một lựa chọn mà chúng ta cần phải tôn trọng.

Bởi vì El Búho không phải là một nạn nhân thụ động. Ông là một người đàn ông đã chọn bước lên sàn đấu. Ông là một người đàn ông đã chọn tiếp tục sau khi bị ngã. Ông là một người đàn ông đã chọn sống theo cách mà ông muốn, cho đến khi ông không thể sống được nữa.

Đó là di sản của ông. Không phải là cái chết của ông. Mà là cuộc đời của ông.

Và đó là điều mà chúng ta cần phải ghi nhớ.

Trong im lặng của đại dịch, điểm yếu tự phơi bày.

Và trong im lặng của cái chết, sự thật cũng tự phơi bày.

Sự thật là: chúng ta đã thất bại. Chúng ta đã thất bại với El Búho. Chúng ta đã thất bại với gia đình ông. Chúng ta đã thất bại với tất cả những người biểu diễn đang làm việc trong những điều kiện nguy hiểm mà không được bảo vệ. Chúng ta đã thất bại với một ngành công nghiệp đã mang lại cho chúng ta biết bao niềm vui, nhưng lại bỏ rơi những người làm nên nó.

Nhưng thất bại không phải là dấu chấm hết. Nó là một cơ hội để bắt đầu lại. Một cơ hội để xây dựng một hệ thống tốt hơn. Một cơ hội để đảm bảo rằng không có ai phải chết vì một động tác mà lẽ ra không bao giờ được thực hiện với họ.

Đó là những gì El Búho xứng đáng được nhận. Không phải là những lời chia buồn trên mạng xã hội. Không phải là những khoản tiền bồi thường. Mà là một sự thay đổi thực sự. Một sự thay đổi mà sẽ bảo vệ những người đến sau ông.

Tôi không biết liệu điều đó có xảy ra hay không. Nhưng tôi biết rằng nếu chúng ta không cố gắng, thì nó sẽ không bao giờ xảy ra.

Và đó là lý do tại sao tôi viết bài này.

Không phải để buộc tội El Hijo de Fishman. Không phải để bênh vực anh ta. Mà để kể câu chuyện của El Búho. Một câu chuyện về một người đàn ông đã sống vì đam mê, và đã chết vì nó. Một câu chuyện về một ngành công nghiệp cần phải thay đổi. Một câu chuyện về một thế giới mà ở đó, ranh giới giữa biểu diễn và nguy hiểm quá mong manh.

Và một câu chuyện về chúng ta. Những người đã chứng kiến. Những người đã im lặng. Những người đã để điều này xảy ra.

Bởi vì cuối cùng, câu hỏi không phải là ai đã giết El Búho. Câu hỏi là: chúng ta sẽ làm gì để đảm bảo rằng không có ai khác phải chết như ông?

Câu trả lời nằm trong tay chúng ta.

Và tôi hy vọng rằng chúng ta sẽ chọn đúng.

---

Trong những ngày sau khi hoàn thành bài viết này, tôi tiếp tục theo dõi câu chuyện. Tôi đọc tin tức từ Mexico mỗi ngày. Tôi tìm kiếm những cập nhật mới. Tôi chờ đợi một dấu hiệu rằng mọi thứ sẽ thay đổi.

Cho đến nay, tôi chưa thấy nhiều.

Nhà thi đấu ở Mineral de la Reforma vẫn đóng cửa. El Hijo de Fishman vẫn tự do. Gia đình El Búho vẫn đang cố gắng vượt qua nỗi đau của họ. Và những đêm diễn độc lập vẫn tiếp tục diễn ra trên khắp Mexico.

Nhưng tôi cũng thấy những dấu hiệu của sự thay đổi. Một số đô vật trẻ đã bắt đầu lên tiếng về điều kiện làm việc của họ. Một số nhà tổ chức đã bắt đầu yêu cầu bảo hiểm cho các sự kiện của họ. Một số khán giả đã bắt đầu đặt câu hỏi về những gì họ đang xem.

Đó là những dấu hiệu nhỏ. Nhưng chúng là những dấu hiệu đầu tiên. Và trong một ngành công nghiệp đã tồn tại hàng thế kỷ, những dấu hiệu đầu tiên có thể là khởi đầu của một sự thay đổi lớn.

Tôi hy vọng rằng điều đó sẽ xảy ra. Không phải cho tôi. Mà cho El Búho. Cho gia đình ông. Cho tất cả những người biểu diễn đang làm việc trong những điều kiện nguy hiểm mà không được bảo vệ. Và cho tất cả những khán giả, những người yêu mến lucha libre, và những người xứng đáng được xem một môn nghệ thuật mà ở đó, những người biểu diễn được tôn trọng và bảo vệ.

Đó là những gì mà môn nghệ thuật này xứng đáng được nhận. Và đó là những gì mà El Búho đã hy sinh mạng sống của mình để chúng ta có thể nhận ra.

Tôi không biết liệu chúng ta có học được bài học đó hay không. Nhưng tôi biết rằng chúng ta phải cố gắng.

Bởi vì nếu chúng ta không cố gắng, thì cái chết của El Búho sẽ chỉ là một con số. Một trong nhiều con số. Một trong nhiều cái chết. Một trong nhiều thảm kịch mà chúng ta đã quen với việc bỏ qua.

Và El Búho xứng đáng được nhớ đến như một con người, không phải một con số.

Đó là lý do tại sao tôi viết bài này. Đó là lý do tại sao tôi dành thời gian để kể câu chuyện của ông. Đó là lý do tại sao tôi tin rằng, dù chỉ là một bài viết, nó cũng có thể tạo ra sự khác biệt.

Bởi vì trong thế giới của thể thao và giải trí, nơi mà mọi thứ dường như được quyết định bởi tiền và danh vọng, đôi khi chỉ cần một tiếng nói để thay đổi mọi thứ.

Và tôi hy vọng rằng tiếng nói đó sẽ được lắng nghe.